In Geen categorie

Rembrandt heeft zijn tekening van het vrouwelijk naakt krachtig aangezet met rood krijt. Een laag witte gouache onder het krijt geeft de tekening een mooie helderheid en glans. De houding van de vrouw is zelfverzekerd en sensueel, met een zekere nadruk op haar ontblote borsten. De vrouw in Piero di Cosimo’s werk vertoont een gelijksoortige zelfverzekerdheid en sensualiteit. Di Cosimo heeft dit schilderij vervaardig met tempera: een mengsel van kleurpigmenten en eidooiers, de voorloper van olieverf.

Op het eerste gezicht lijken zowel de tekening van Rembrandt, als het schilderij van Piero di Cosimo ons dezelfde vrouw te tonen. Haar ontblote borsten, de aanwezigheid van de slang, en haar weldadig gedecoreerde kapsel doen vermoeden dat dit Cleopatra, de beroemde Egyptische koningin is. De slang kent echter een lange beeldtraditie, en is dus niet per definitie verbonden aan de verbeelding van Cleopatra. Sinds de klassieke oudheid is de slang die in zijn eigen staart bij het symbool voor eeuwigheid, of voor de cyclus van vernieuwing in de loop der tijd. Ook kan de slang symbool staan voor ‘Prudentia’, wijsheid, of verwijzen naar het Bijbelse verhaal van de zondeval. Het is aannemelijk dat Rembrandts tekening naar dit laatste verwijst. Het is namelijk bekend dat Rembrandt deze tekening als voorbeeld heeft gebruikt voor zijn verbeelding van Eva in de ets De zondeval van Adam en Eva uit 1638 (Museum Het Rembrandthuis, Amsterdam).

De identificatie van de vrouw in Piero di Cosimo’s schilderij is een nog groter punt van discussie onder kunsthistorici. De inscriptie aan de onderkant van dit werk luidt “Simonetta Ianuensis Vespucci”. Dit heeft geleid tot een zekere algemene acceptatie dat dit een portret is van de edelvrouw Simonetta Vespucci: de echtgenote van Marco Vespucci, en tevens geliefde minnares van Giuliano de’ Medici. Het is echter niet met volledige zekerheid te zeggen dat de vrouw op dit schilderij daadwerkelijk Simonetta Vespucci is. Het schilderij is veertien jaar na haar dood geschilderd en de inscriptie met haar naam is mogelijkerwijs later toegevoegd. Ook is het de vraag of een vrouw met haar sociale status geportretteerd zou worden op zo’n openlijk erotische manier, met ontblote borsten. Daarentegen suggereert de het duistere landschap op de achtergrond wel weer dat de vrouw Simonetta Vespucci zou kunnen zijn; de dode boom werd in de schilderkunst van de Italiaanse Renaissance doorgaans gebruikt als symbool voor de dood. Simonetta Vespucci overleed tragisch op slechts 23-jarige leeftijd, wat dit schilderij een ‘in memoriam’ zou maken.

Rembrandt, Naakte vrouw met een slang, ca. 1636 (J. Paul Getty Museum, Los Angeles) en Piero di Cosimo, Portret van een vrouw, mogelijk Simonetta Vespucci, ca. 1490 (Musée Condé, Chantilly)

Rembrandt, Naakte vrouw met een slang, ca. 1636 (J. Paul Getty Museum, Los Angeles) en Piero di Cosimo, Portret van een vrouw, mogelijk Simonetta Vespucci, ca. 1490 (Musée Condé, Chantilly)

Recente berichten

Geef een reactie

Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Not readable? Change text. captcha txt

Start typing and press Enter to search